چاقي و تاثير آن بر سلامتي

چاقي به عنوان يك مقوله بهداشتي
تازه هاي درمان
مقدمه :
يك اپيدمي (همه گيري) اضافه وزن و چاقي در زنان ايالات متحده وجود دارد : شكل (1) اطلاعات و داده هائي را نشان مي دهد كه از سال 1971 تا 1994 در بررسيهاي آزمايشي تغذيه و بهداشت ملي (NHANES) * 1،2 و 3 جمع آوري شده اند. اساسا" درصد زنان بااضافه وزن درهر فاصله سني 10 ساله درحال افزايش است .زنان با اندكس توده بدن ( BMI ) 30 كيلوگرم بر متر مربع يا بيشتر مورد توجه خاص هستند.(شكل2). با توجه به تعريف، اينها چاق ميباشند .در حال حاضرآنها 25% زنان بالغ (20 ساله و بيشتر) را در اين كشورتشكيل مي دهند.درمجموع زنان با اضافه وزن و چاقي،59 % جمعيت زنان ايالات متحده دربين سالهاي 1988تا1994 راتشكيل مي دهند. (شكل3) .اين شيوع بدان معني است كه زنان چاق و با اضافه وزن گروه كثيري از بيماراني كه همه پزشكان در مطب ها ويزيت مي نمايند را تشكيل مي دهند.

تجمع چربي به طوركلي وبخصوص چربي درناحيه شكمي يك عامل مهم براي عوارضي است كه به همراه چاقي ديده ميشود ودر شكل4 بصورت ليست آورده شده است .افزايش اختصاصي عوارض و مرگ ومير همراه به شكل افزايش فشار خون ،اختلال درچربيهاي خون و ديابت تيپ2 ديده مي شود. اين سه حالت فوق كه با چاقي همراه مي باشند عوامل خطر اصلي براي توسعه بيماريهاي قلبي و عروقي مي باشند. ساير شرايط جدي كه همراه چاقي مي باشند برخي از سرطانها نظير اندومتر (جدار داخلي رحم) پستان و روده بزرگ هستند. پس چاقي تهديدي است جدي براي بهداشت عمومي كه بايد توسط مراقبين بهداشتي و بيماران آنها جدي گرفته شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
NationalHealth and Nutrition Examination Survey

چاقي : مرگ ومير و عوارض همراه
- افزايش فشارخون ، سكته مغزي
- بيماري عروق كرونر
- افزايش كلسترول خون، افزايش چربي خون
- ديابت قندي غير وابسته به انسولين
- نقرس
- بيماري كيسه صفرا
- آرتروز
- برخي سرطانها
- اختلالات خواب، خلق و خوردن

علاوه براين بيماريهاي عضوي وجسمي، عواقب اجتماعي نيز براي اضافه وزن و چاقي وجود دارد . (شكل5). در مقايسه با مردان ،زنان احتمال بيشتر دارد كه كيفيت پائين زندگي را همراه با افزايش تنشهاي رواني تجربه نمايند. اين زنان موارد منفي بيشتري را در رابطه با وضعيت اجتماعي و تبعيض دارا مي باشند. احتمال بيشتر وجود دارد كه جهت استخدام ودر قلمرو اجتماع با آنها با تبعيض برخورد شود و احتمال اينكه داراي تفكرات خود بيمار پنداري باشند و بطور مداوم روي كاهش وزن تمركزنمايند ، بيشتر است.

چاقي : نتايج اجتماعي
در مقايسه با مردان زنان چاق تجربه مي كنند
تبعيض بيشتر دراستخدام
تبعيض بيشتر در قلمرو اجتماع
خود بيمار پنداري شخصي بيشتر
تمركز مداوم بيشتر بركاهش وزن
كيفيت كاهش يافته زندگي
فشارهاي رواني بيشتر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
زنان با اضافه وزن مي توانند در ارتباط با اعضاء عملكرد تناسلي خودشان عواقب خاصي را داشته باشند. (شكل6) زنان چاق و با اضافه وزن تمايل بيشتري براي داشتن اختلال عملكرد تخمدانها كه منجر به عقيمي ونا منظمي درقاعدگي مي شوند ،دارند . چاقي قسمتي ازسندرم تخمدانهاي پلي كيستيك مي باشد.

زنان چاق حامله داراي عوارض بيشتري قبل و درضمن زايمان مي باشند. خطرات همراه شامل اختلال به علت ماكروزومي (بزرگ بودن جنين) وعدم تناسب سر جنين با لگن مادر وافزايش احتمال سختي زايمان درناحيه شانه جنين مي باشد.

چاقي : عواقب در زنان
اختلال عملكرد تخمدانها
نامنظمي خونريزي ماهيانه
سندرم تخمدانهاي پلي كيستيك
سرطان
خطرات مادر در موقع زايمان
خطرات جنين موقع بارداري و زايمان

اكثريت زنان امريكايي با سنين بين 59-50 سال اضافه وزن دارند .اين گروه از زنان درمرحله يائسگي هستند وبا خطرات سلامتي نظير،چاقي ،افزايش سن وعواقب جانبي بالقوه تغييرات متابوليسمي كه درجريان يائسگي اتفاق مي افتد مواجه هستند. اصولاهمه اين عوامل با هم ممكن است به يك افزايش خطر بيماري قلبي عروقي منجر شوند .

برخي از زنان چاق و با افزايش وزن به دنبال درمان هستند زيرا وزن آنها تاثير معكوسي بركيفيت زندگي آنها مي گذارد. درهرحال تعداد كمي ازاين بيماران وزن را مشكل اوليه خود مي دانند .پس آنها با سايرعلائم، نشانه ها و نيازها در مطب ظاهر مي شوند، و وزن اضافه آنها اكثرغريب به اتفاق توسط پزشك ناديده گرفته ميشود. پزشك بايد باور داشته باشد كه درمان چاقي ارزش توجه و پيگيري را دارد، زيرا كه اين يك مشكل پزشكي است كه جهت اقدام تشخيصي و درماني ترتيب خاصي دارد، واينكه عوارض همراه چاقي با كاهش وزن وتوجه به مصرف چربيها كاهش مي يابد، پزشك مي تواند درمان را دربيمار چاق هم از لحاظ يك چالش باليني وهم به عنوان يك موقعيت مناسب بوجود آمده مد نظرقرار دهد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چاقي يك اختلال مزمن پزشكي است كه مستعد بهبود و تشديد مكرر مي باشد. پزشكي كه تفاوتهاي فردي را بين بيماران قبول دارد و برروي عادات بهداشتي مثبت و اقدامات مطلوب كوتاه مدت تمركز دارد، موفق خواهد بود .

براي بيمـار، يك رژيـم جامع وموثردرمانـي بطور جدي به عنوان شغل اضافـي بايد مد نظر قرارگيرد.ودرگيري ثابت و مداوم انرژي ، فكر،وقت و پول بيماران را مي طلبد. خانمها بايد تغييرات رفتاري را به صورت عمري ،براي بدست آوردن و سپس حفظ و نگه داري موفقيت بنا نهند. درهرحال براي اقدام بيمار و پزشك هر دو مي تواند موانعي وجود داشته باشد نظير بي ميلي پزشك جهت شناخت بيماران چاق و با اضافه وزن در يك حالت آشكار و بدون قضاوت ،و اكراه در كمك به تكميل برخورد درماني توسط مداخلات حاد و دراز مدت ازاين جمله اند .

چاقي: تاثيرات فرهنگي
- باورهاي بهداشتي
- غذا به عنوان سمبول
- ترجيحات غذايي
- بيزاري از غذاها
- جشن ها ، زياده رويها
- روزه داري ،محروميت از غذا
- ورزش، استراحت، استرس
- تفريحات ترجيحي
- فعاليتهاي متناسب با جنس، سن ، وضعيت اجتماعي، نقش شغلي

هر فرهنگ وهر مذهبي غذا را براي دلايل اجتماعي و غيرتغذيه اي استفاده مي كند. بنابراين غذا خوردن مي تواند يك نيروي قوي در روشي كه ما با هم ارتباط برقرار مي كنيم در نظرگرفته شود. تاثيرات فرهنگي كه موانع بيمار را تقويت مي كند شامل باورهاي بهداشتي ،غذا به عنوان يك سمبول ترجيحات و تنفرات غذايي و روزه داري يا زياده روي در مهمانيها مي باشد. (شكل 8 ) و نيز فرهنگ بيمار ميتواند ازتعـريف اينكه چه چيز شكل و انـدازه طبيعـي بدن است ، حـالات خـانمها را نسبت به كاهش وزن،افزايش وزن و رژيم گرفتن وتفهيم مثبت و منفي نسبت به چاقي ولاغري تعيين نمايد و برروي آن تاثير بگذارد. ساير جنبه ها شامل نقش و قبول ورزش، استراحت ، و فعاليتهاي لذت بخش مي باشد. تمام اين متغيرها به نوبه خود ممكن است توسط سن بيمار، وضعيت اجتماعي و نقش شغل و اعتقادات تحت تاثير قرار گيرد.

چاقي : تاثيرات فرهنگي
- شكل واندازه ايده آل بدن
- اهميت شكل واندازه بدن
- اولويت دادن به رسيدگي به وزن
- حالات مرتبط با افزايش يا كاهش وزن
- حالات مرتبط با رژيم گرفتن
- ادراك مثبت / منفي در مورد لاغري / چاقي
- ورزش كردن براي كاهش وزن

موانع پزشك ميتواند شامل يك احساس بي قدرتي ونا اميدي دربرخورد با بيماران چاق باشد( شكل 9) توجه و اهميت دادن به يك بيمار در خلال پيشرفت آهسته يك كاهش وزن تدريجي مي تواند مشكل باشد. تلاشها ، مكررا" همراه با عود مي باشد .اين نه تنها منجر به نااميدي مي شود بلكه مي تواند درصورت وجود كوچكترين مشكلي نسبت به انگيزه فرد عدم تحمل را بوجود آورد. برخي پزشكان چاقي را به عنوان يك بيماري مد نظر قرار نمي دهند و فكر نمي كنند كه بيماران چاق واقعا" مريض هستند، بلكه ترجيح مي دهند كه اضافه وزن را به عنوان يك عادت بد زياده روي در اميال شخصي يا يك اختلال احساسي و رواني مد نظر قرار دهند. يك اعتقاد اين است كه انتظاري بيهوده است كه تغييرطولاني مدت دروزن درمان رابطور پنهان تخريب نمايد و آنرا محكوم به نقصان نمايد، . اين حقيقت داردكه درمان بيماران چاق توسط كمبود وقت انتظارات غير واقعي بيمار مشاهده عدم انگيزش دربيمارو يك سابقه ضعيف موفقيت درمورد كاهش وزن مي تواند به تعويق افتد وحتي ممانعت شود. ولي با اين وجود ،اين توجيه كننده يك برخورد بد بينانه ويا پوچ گرايانه با اين قضيه نمي باشد.

تكنيكها و ابزارهاي درماني كه به تازگي پيشرفت كرده اند، به موازات يك درك روشن بينانه تر نسبت به چاقي نتايج كاهش وزن دلگرم كننده تري را بوجود آورده اند.

چاقي : موانع پزشك
-احساس عدم قدرت
-نگرش به چاقي به عنوان يك عادت بد زياده روي شخصي
- نگرش به چاقي به عنوان يك اختلال احساسي خالص
- عدم صبر بيمار به علت روندكند
- عدم تحمل دررابطه با عود
- ناديده گرفتن اختلالات از شخص به شخص
- ترديد در مورد انگيزه بيمار (شكل 9)

ارزيابي چاقي :
يك راه براي ارزيابي چاقي اندكس توده بدن BODY MASS INDEX يا BMI مي باشد . فرمول براي اين اندازه گيري انساني ،وزن تقسيم به قد به توان 2 مي باشد (شكل10). نتايج معمولا بر حسب كيلو گرم به متر مربع گزارش مي شود. اگر پوند و اينچ استفاده شوند، يك عامل معكوس 703 مورد نيازاست. در هر حال راحت ترين راه محاسبه BMI يك تابلوي آماده مجاور ترازوي مطب مي باشد .پس تشخيص BMI براساس خواندن تابلوي قدهاو وزنها خواهد بود .
محاسبه اندكس توده بدن :

2(قد) ÷ وزن = BMI
100× 2 (متر) ÷ كيلوگرم
700× 2 (اينچ) ÷ پوند
8/19< كمبود وزن
26- 8/19 وزن طبيعي
29-1/26 اضاقه وزن
29> چاق

تعريفهاي BMI دراين اسلايد آنهائي هستند كه توسط سازمان جهاني بهداشت(WHO) World Health Organization منتشرشده اند(شكل11)تعاريفي را كه در ايالات متحده مورد قبول واقع شده اند نشان مي دهد. توجه كنيد كه كمبود وزن به صورت زير5/18 واضافه وزن از 25 كيلوگرم برمترمربع شروع ميشود. سه گروه بندي براي چاقي وجود دارندكه اولي از BMI 30 شروع مي شود .
راهنماي انستيتوي ملي بهداشت سال 1998
گروه B M I
كمبود وزن 5/18 <
وزن نرمال 9/24- 5/18
اضافه وزن 9/29-25
چاقي درجه I 9/34-30
چاقي درجه II 9/39- 35
چاقي مفرط III 9/ 39>

شكل بيمار يعني رابطه بين قطرهاي سينه و كمرو باسن يا اينكه چگونگي توزيع وزن بيمار تتغييرات BMI را تعديل مي نمايد. برخي اشكال ممكن است به عنوان دمبلي، مثلث معكوس ،سيب يا گلابي توصيف شوند.به علت كاهش استراديول و ساير استروئيدهاي جنسي تخمداني كه در حين يائسگي اتفاق مي افتد، يك تمايل براي تغيير شكل گلابي مونث ـ (چربي غالبا درقسمتهاي تحتاني لگن ،باسن و ساقها تجمع مي يابد) به شكل سيب مذكر(تجمع مركزي يا شكمي چربي) وجود دارد. متاسفانه شكل سيب عوارض بعدي بيشتري را نسبت به شكل گلابي داراست بخصوص يك نسبت كمر به لگن بيشتر از 8/0يك عامل خطر براي بيماري قلبي عروقي محسوب مي شود. بخاطر اين حقيقت برخي پزشكان نسبت كمر و لگن را محاسبه مي نمايند( شكل12 ) يك نوار غير قابل كشش براي اندازه گيري كمردرست در بالاي ايليوم در محل خطي كه از زير بغل مي گذرد و براي اندازه گيري باسن محل حداكثر قوس خلفي استفاده ميشود. اندازه كمر بخودي خود يك وسيله مهم ارزيابي شده است. زنان با اندازه كمر بيش از 35 اينچ (9/88 سانتيمتر) درمعرض خطربراي پيشرفت و توسعه مشكلات متعدد طبي نظير ديابت مي باشند.

وضعيت تغذيه اي : معاينه باليني

توزيع چربي بدن :
نسبت كمر به لگن با استفاده از نوار غيرقابل كشش
- كمر را اندازه گيري كنيد.
درست در بالاي ايليوم در محل خط ميداگزيلاري
- لگن را اندازه گيري كنيد .
حداكثر گستره پشتي
محل بين كرست ايلياك و باسن.

علل چاقي :
راههاي متعددي به سمت چاقي وجود دارند. علت اين وضعيت زيستي - رواني - اجتماعي پيچيده است زيرا تداخل عمل عوامل ژنتيك، متايوليك ، محيطي شيوه زندگي و فرهنگي مي تواند باشد(شكل13). ما در حال يادگيري همراه بودن عوامل ژنتيك وارثي درصرف انرژي پايه مي باشيم. فشارها و ارزشهاي فرهنگي خاص وجود دارند كه حول محور وزن و شماي بدن دور مي زند .يك شيوه زندگي بدون تحرك كه بصورت فزاينده وجود داشته باشد وتمايل رو به افزايش در راستاي مصرف غذاهاي آماده با چربي زياد و از لحاظ كالري متراكم درافزايش وزن بيش ازحد مشاركت دارند. بسياري از اين غذاها از لحاظ اندازه بزرگ و حاوي مقدار زياد كالري ونسبت بيش از حد چربي مي باشند . به علت نقصان نسبي دانش در رابطه با تغذيه دراين كشور عموم مردم توجه ناكافي رابه نوع و ميزان آن چيزي كه درخلال روز و درواقع وعده هاي غذايي كه خورده مي شود، مبذول ميدارند و اين عليرغم برچسبهائي كه روي بسته هاي غذايي به صورت جزء به جزء مواد غذايي را مشخص مي نمايد وتوسط آژانسهاي دولتي براي افزايش چنين آگاهي انجام مي شود، اتفاق مي افتد.

چاقي : تنظيم وزن بدن
- كنترل پيچيده سيستم فيزيولوژيكي
- سيگنالهاي عصبي شيميايي - روندهاي مكانيكي
- سيگنالهاي معده اي روده اي - روند هاي خلقي
- سيگنالهاي كبدي - عوامل ژنتيك
- ورودي سيستم عصبي اتونوم

تغييرديگرنتايج منفي سيگاركشيدن وعدم مصرف آن است نيكوتين فعاليت ليپاز(آنزيم هضم كننده چربيها) وذخيره چربي را تحت تاثيرقرار مي دهد. فعاليت ليپاز وقتي كه نيكوتين قطع مي شود دستخوش تغييرمي شود در نتيجه افرادي كه سيگار را ترك مي كنند، حدود 8-6 پوند(3 تا4 كيلوگرم) افزايش وزن پيدا مي كنند. اين ارتباط بين مصرف سيگار و لاغري منجر به آغاز مصرف سيگار توسط نوجوانان براي رسيدن به هدف كاهش وزن يا جلوگيري از وزن گرفتن خواهدشد . اين عمل بيشتر در دختران نوجوان شايعتر است تا پسران .

روشهاي رايج كاهش وزن :
روشهاي كاهش وزن كه زنان بطور رايج استفاده مي كنند، دراين شكل ليست شده اند (شكل14)رژيم گرفتن براي كاهش وزن يك سرگرمي مردمي است. درهر لحظه 50 درصد زنان و 40 درصد دانش آموزان دبيرستانها در حال رژيم گرفتن هستند درحاليكه 25% مردان چنين عملي را انجام ميدهند. علاوه بر مصرف كالري كمتر برخي مردم فعاليت ورزشي خودرا افزايش مي دهند يا به برنامه هاي تجاري متشكل يا غيرتجاري مي پيوندند. در هرحال بعضي مردم براي كاهش وزن ازميانبرها استفاده مي كنند نظير روزه داري ،استفراغ پس ازغذا، مصرف قرصهاي رژيمي ومصرف مكملهاي مخصوص، اغلب اوقات اين مداخلات كه بصورت نامناسب براي دوره هاي كوتاه استفاده ميشوند ،منجر به انتظارات برآورده نشده مي گردد.

چاقي : روشهاي كاهش وزن:
- مصرف كالري كمتر - ملحق شدن به برنامه هاي متشكل
- افزايش فعاليت بدني - شمارش كالريها
- استفاده از مكملهاي مخصوص - روزه داري
- مصرف قرصهاي رژيمي - استفراغ

ژورنال آمريكايي بهداشت عمومي 1994

اجزاء درماني كه پزشكان مجبورند به بيماران پيشنهاد نمايند و شامل 6 ضرورت است كه به آنها درمانهاي پيشرفته ويا تهاجمي ترممكن است براساس وضعيت باليني بيمار اضافه گردد، را نشان مي دهد. اينها شامل تغييرات رژيمي است كه مصرف چربي رابه ميزان كمتراز30 درصد مصرف كل كالري روزانه كاهش مي دهدو يك كاهش دريافت كالري به ميزان كمترازميزان مصرف روزانه انرژي .

يك كاهش درروش زندگي بدون تحرك بايك برنامه اصولي افزايش فعاليت بدني به سمت 30دقيقه ورزش ائروبيك (هوازي) 5 روز درهفته، تغييرات رفتاري با تاكيد بركاهش تماس با غذاها و حالات مرتبط با غذا ، توسعه مكانيسم هاي جديد غالب شدن براشتها ،كه شامل غذا خوردن نشود وآموزش تغذيه دقيق بيمار بر حسب حساسيت فرهنگي او نسبت به غذا خوردن، ورزش و چاقي. اگر چه اين درمانها معمولا مي تواندبيمار رادر راستاي يك كاهش وزن منطقي كمك نمايد ولي بسياري از بيماران درمانهاي بيشتري نظير داروهاي تجويزي موردي و درمانهاي جراحي جهت كاهش وزن (بارياتريك) احتياج دارند.

همانطور كه دراين اسلايد(شكل 15 ) نشان داده شده است اين استراتژيها مي تواند در مورد معادله اساسي كه تعيين كننده افرايش يا كاهش وزن يعني دريافت انرژي منهاي دفع انرژي است كاربرد داشته باشد. يك افزايش دريافت غذاي سرشار ازكالري (دريافت انرژي) ويك كاهش عمده درفعاليتهاي فيزيكي (دفع انرژي) مشخصات شيوه زندگي جامعه ما در دهه هاي گذشته بوده است. همانطوركه اشاره شد داروهاي تجويزي ، جراحيها جهت كاهش وزن، و درمانهاي رفتاري مربوط به خوردن قسمت دريافت انرژي معادله هستند. درمانهاي رفتاري و داروهاي تجويزي روي دفع انرژي نيز از طريق تاثيرشان روي فعاليت ،اثرات حرارتي غذا و ملاحظات اساسي انرژي كاربرد دارند.

چاقي : تغيير وزن
دفع انرژي منهاي مصرف انرژي
انرژي اثرات گرمايي فعاليت خوردن ®داروها
پايه غذا ­ ­ رفتار درماني جراحي
داروها
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ورزش: براي اكثربيماران استراتژي اصلي براي كاهش وزن تركيبي از ورزش ورژيم است. برقراري يك برنامه اوليه ورزشي كه بدنبال آن بطور ثانويه يك كاهش تدريجي در مصرف كالري انجام شود، موثرترين شيوه است. اين رژيم به يك كاهش متوسط وزن بايك تغيير مثبت ابعاد اندام منجر خواهدشد. تجويز اساسي براي ورزش شامل يك متوسط صرف انرژي روزانه 150 كليوكالري از طريق فعاليت متوسط مي باشد. مثالهائي براي چنين فعاليت پياده روي تند براي 30 دقيقه در روز، دويدن به مدت 15 دقيقه بايك متوسط 6 مايلي در ساعت روزانه يا دويدن براي مدت 35 دقيقه با همان سرعت سه روز در هفته مي باشد. يك منحني مستقيم پاسخ دوزبراي اين نوع ورزش وجود دارد و منافع آن با طول افزايش مدت ،فركانس وتلاش موقع ورزش افزايش مي يابد . بطور كلي مردم در تمام سنين مي توانند كيفيت زندگي خودرا بهبود ببخشند و عوارض همراهي كه در ضمن چاقي مي باشد را از طريق روشهاي مادام العمر فعاليت فيزيكي متعادل كاهش دهند.

متاسفانه تقريبا 60 درصد بالغين آمريكايي بطور منظم فعال نيستند. و حدود 25 درصد اصلا فعال نيستند عدم فعاليت بيشتر در زنان نسبت به مردان، سياهان نسبت به سفيدها، پيرها نسبت به جوانان ،افراد كم درآمد نسبت به ثروتمندان وتحصيلات كمتر نسبت به تحصيلات بيشتروجود دارد. تخمين زده مي شود كه فقط 5/1 درصد جمعيت بالغ بطور منظم ورزش مي كنند يعني 5 بار در هفته براي30 دقيقه يا بيشتر.

ورزش : آمار امريكا
بالغين
60 درصد به طور منظم فعاليتي ندارند
25 درصداصلا فعاليتي ندارند
زنان > مردان
سياهان > سفيدها
پيرها > جوانان
كم درآمدها > پردرآمدها
تحصيلات كمتر > تحصيلات بيشتر
15 درصد ورزش شديد 20دقيقه هفته/´ 3
22 درصد ورزش منظم 30دقيقه هفته / ´ 5

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آمارهائي از جوانان امريكايي نيز اهميت دارند فقط 50 درصد جوانان 21- 12 ساله شديدا" فعال هستند. فقط 25 درصد روزانه قدم مي زنند ،دوچرخه سواري مي كنندو15 درصد هيچ نوع فعاليت بدني ندارند. فقط يك چهارم جوانان دركلاسهاي روزانه فعاليتهاي بدني در مدرسه ثبت نام مي كنند اين شركت دركلاسها با افزايش سن و كلاس دانش آموزان كاهش مي يابد
ورزش : آمار امريكا
جوانان
50 درصد 21-12 ساله شديدا" فعال
25درصد روزانه قدم مي زنند و دوچرخه سواري مي كنند.
15 درصد هيچ فعاليت بدني ندارند.
دختران > پسران
25 درصد شركت روزانه در كلاسهاي آموزش ورزش
شركت دراين كلاسها با افزايش كلاس درس وسن كمتر ميشود.
يكي ازنگرانيهاي اظهار شده در مورد ورزش خطرات همراه است (شكل 18 ). تماس با يك محيط داغ ممكن است همراه با گرفتگي عضلاني، خستگي مفرط وگرما زدگي باشد. اين وقايع جانبي نياز را براي توجه به شرايط محيطي نظير دماي هوا، رطوبت ،سرعت هوا و گرماي ناشي ازخورشيد وسطوح، منعكس مي نمايد. بيمار ميتواند ازنظر ضرورت مصرف زياد مايعات وبه حداقل رساندن تماس طولاني مدت و بيش ازحد با گرما تذكر داده شود . درآن سوي مقياس دما ، تماس مستقيم بدن با آب سرد و يك خطر بيشتري براي هيپوترمي (كاهش دماي بدن) نسبت به تماس با هواي سرد محسوب مي شود.

ورزش : خطرات
وابسته به گرما :
گرفتگيهاي عضلاني در اثر گرما¬ خستگي مفرط، سكته مغزي¬ كما ، مرگ

وابسته به سرما:
آب در برابر هوا
مرگ ناگهاني
خطر كلي : در فعاليت شديد 60 درصد> بي فعاليتي
رفتارهاي وسواسي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ورزش : آمار امريكا
واهمه اينكه يك مرگ ناگهاني در خلال ورزش ممكن است اتفاق افتد دربرخي بيماران ممكن است تذكر دادنش با اهميت باشد . اين حقيقت دارد كه ورزش سنگين ممكن است شيوع بالاتري از مرگ ناگهاني را نسبت به وزرش سبك يا متعادل داشته باشد. ولي اين موضوع نيز حقيقت داردكه در مقايسه با فعاليت در سطح بالا، يك زندگي بدون تحرك باشيوع بيشتري ازمرگ ناگهاني همراه است . خطر كلي مرگ ناگهاني در فعاليت با سطح بالا حدود 60 درصد كمتر از آن چيزي كه براي زندگي بدون تحرك است تخمين زده مي شود.

خطر بالقوه ديگر در بيماراني كه رفتارهاي وسواسي دارند اتفاق مي افتد. ممكن است با محدوديت شديد غذا و كالري ويا يك فعاليت شديد و بافركانس نامتناسب همراه ورزش تظاهر نمايد. توجه مستقيم توسط پزشك براي به حداقل رساندن اين اتفاقات دربيماران انتخاب شده مورد نيازاست . مهمترين عنصر براي كمك به بيمار در به حداقل رساندن خطرات همراه ورزش پوشش مناسب پا مي باشد (شكل19). ساير كمكها شامل پوشش مناسب ،مصرف كافي مايعات درخلال ورزش ،اجتناب از ورزشهاي با برخورد زياد،نرمشهاي كششي هدف دار ومرحله خنك شدن تدريجي (Cool Down Period )مي باشد .تفكر نادرست (بدون درد بدون فايده) بايد بصورت هدفدار به بيماران خاطر نشان شود كه اشتباه است.

ورزش اجتناب از خطر
توجه به :
پوشش پاي مناسب
لباس مناسب
مصرف آب كافي
اجتناب از برخوردزياد
احساس خوب بودن
حركات كششي وسرد كردن بدن به آرامي
اجتناب از درد.

رژيم :
وقتي كه يك برنامه ورزشي برقرار شد ويك الگوي منظم بدست آمد، وقت آن است كه توجه هدف دار به اجزاء و ميزان كالري رژيم مبذول شود. ارجاع به يك رژيم درمان معتبر براي اكثر بيماران خيلي كمك كننده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ{
رژيم دهنده الگوهاي تغذيه اي رايج و توجهات غذايي بيمار رابررسي خواهد كرد. او بيمار را آموزش مي دهد و يك برنامه متناسب از لحاظ كالري و رژيم حاوي چربي طراحي خواهد كرد .تعداد زياد ويزيت جهت تكميل اين اهداف ممكن است ضروري باشد . تعداد زياد از منابع اطلاعات منتشر شده در رابطه با غذا، كالريها و راهنمائيهاي رژيمي وجود دارند. بيماراني كه با سواد هستند و قادر به فهم وتجزيه و تحليل پيشنهادات و راهنمائيهاي اين اطلاعات منتشر شده مي باشند، با داشتن يك كپي از آنها به عنوان يادآوري وتحريك حافظه سود خواهند برد . براي پزشك مهم است كه كتابچه ها و ياداشتهاي مختلف مربوطه را مطالعه نمايد و آنها كه بيشترين تناسب رابا فلسفه او وجمعيت بيمارانش دارد انتخاب نمايد. برخي موارد منتشر شده بخشهايي شبيه ثبت وقايع روزانه دارند كه به بيماران اجازه ميدهد كه رژيم خودرا تشخيص داده و اطلاعات را ثبت نمايند. انجام چنين كمكهايي باعث مي شود كه بيمار شركت فعال در مراقبت ازخود داشته باشد.

برنامه هاي تجارتي كاهش وزن: برنامه هاي تجارتي كاهش وزن نيز مي توانند نقش مهمي را براي بيماران بازي نمايند. براي اينكه بدانيم كدامين را بايد مورد استفاده قرار دهيم، ضروري است كه مطمئن شويم كه يك ارتباط تنگاتنگ بين آن برنامه و اهداف بيمار در راستاي كاهش وزن وجود دارد و توجه خاص به ميزان نيازهرفرد شده و نظارت برمراقبت توسط كاركنان بهدا شتي، (اگرنظارت پزشكي ايجاب شود) وجود داشته باشد. اگر هرگونه شكي درذهن پزشك درمورد برنامه كاهش وزن وجود دارد، بهتر است ارزيابي وبررسي پيشرفت بيمار، كيفيت كار وآموزش كارمندان، شواهد منفعت برنامه درمورد موفقيت دركاهش وزن و توانائي در جهت حفظ و نگهداري كاهش وزن در طولاني مدت سئوال شود.

دارو درماني : برخورد تركيبي يعني رژيم غذائي و افزايش فعاليت بدني،كاهش وزن و نگهداري كاهش وزن را براي حداقل يكسال دراكثر بيماران تسهيل خواهد كرد. درهرحال دارو درماني كانون توجه بسياري از بيماران است وآنها در مورد آن سئوال خواهند كرد. نقشهاي ارزشمندي را دارو درماني وقتي كه با رژيم، ورزش ورفتار درماني تركيب شود ايفا خواهد كرد .بسياري از پزشكان در تجويز دارو براي بيمار به27= BMI يا بيشتربا عوارض همراهش،يا براي بيماربا 30BMI= ، حتي درعدم حضور عوارض همراه اقدام مي نمايند . كارآئي وبي خطري، اهداف دوگانه دارو درماني است. درگذشته داروهاي متنوعي وجود داشته است كه يك ياهردواين خصوصيات را نداشته اند. در حال حاضر داروهاي جديدي كه براي درمان چاقي تصويب شده اند بايد القاء وحفظ طولاني مدت كاهش وزن و هم بي خطر بودن طولاني مدت را ثابت نمايد. داروهاي در دسترس براي درمان چاقي دردو گروه قرارمي گيرند :داروهاي ضد اشتهاو داروهاي جلوگيري كننده ازعمل ليپاز روده اي (ليپاز آنزيم هضم چربيهاست كه در معده و قسمت فوقاني روده عمل مي نمايد) .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
داروهاي ضد اشتها در سيستم مركزي اعصاب عمل مي كنند. وشامل دو تيپ دارو مي باشد . ضداشتها هاي نورآدرنرژيك درسيستم مركزي اعصاب در جهت افزايش غلظتهاي سيناپسي نوراپي نفرين وتا حدود كمتري دوپا مين عمل مي كند. اين عوامل شامل :مازيندول ، فنيل پروپانول آمين ، فنديمترازين ، دي اتيل پروپيون و فن ترمين مي باشند. تيپ دوم داروها با تركيبي از اثرات نورا درنرژيك وسرتونرژيك عمل مينمايد. سيبوترامين مثالي از اين گروه است. كه ازطريق افزايش غلظتهاي هردو ناقل عصبي عمل مي نمايد (نورا پي نفرين و سروتونين) افزايش سطح نوراپي نفرين منجر به كاهش اشتها وگرسنگي مي شود، افزايش سطح سروتونين نيز به افزايش حس سيري و يك حس پرشدگي زودرس منتهي خواهد شد.

ارليستات: يك مهار كننده ليپاز روده است كه ازطريق بلوك ليپاز معده وپانكراس عمل مي نمايد. نتيجه يك كاهش درتبديلتري گليسريدها به اسيدهاي چرب است. تري گلسيريدهاي جذب نشده توسط مدفوع از طريق روده دفع ميشوند 30% چربي خورده شده ممكن است ازاين طريق دفع شود. تعدادي داروهاي جديد قابل تجويز در حال حاضر در مرحله تكاملي به سر مي برند كه آنها به گروهاي متعددي قابل تقسيم اند .برخي مصرف غذا را از طريق افزايش حس سيري كاهش مي دهند.سايرين مصرف انرژي را از طريق افزايش دفع تسهيل مي نمايد.

گروه ديگر داروها در جذب اجزا متنوع رژيم بخصوص چربي دخالت مي كنند. مامي توانيم پيش بيني كنيم كه اين داروهاي جديد نهايتا" به بازار عرضه خواهند شد.
جراحي : براي بيماران با چاقي عارضه دار، موفقترين برخورد جهت كاهش وزن ممكن است جراحي با رياتريك باشد. در حال حاضر روشهاي جراحي استفاده ميشود كه شامل دوختن ته معده يا باي پاس كردن معده است . اين روشها حجم عملي معده را كاهش داده ودراكثر بيماران يك كاهش مصرف غذا را القاء مي نمايد.

يك برخورد جامع ازنظر مراقبتهاي پزشكي:
با اين صف طويل از روشهاي درماني چگونه يك پزشك با يك فرد چاق يا بااضافه وزن برخورد مي كند؟ چاقي به عنوان يك بيماري مزمن در نظرگرفته مي شود. پس آن اصولي كه براي بيماريهاي مزمن نظير فشار خون بالاو ديابت بكار مي رود، در اينجا نيز بايد بكارگرفته شود .بيماربايد بطور ثابت و مداوم مواظب ادامه درمان خويش باشد و بصورت يك تعهد مادام العمر به آن توجه نمايد .براي اكثر مردم تعهد مادام العمر نياز به تغييراتي در نحوه زندگي دارد. چالش در پزشكي اين است كه چگونه به يك بيمار كمك كنيم تا بتواند رفتارش را تغيير دهد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تسهيل تغيير رفتاري
اساسا" پزشكان نيازمند گفتگو و تسهيل تغيير رفتاري در بيمار مي باشند. بنابراين دانستن اينكه مردم چگونه رفتار را تغيير ميدهند حياتي است يك برخورد موفق براي چنين امري توسط پروچسكا مطالعه و اعلام شده است .تئوري كاربردي او براساس يك سري مراحل با ترتيب خاص، كه در حين تداوم انگيزش بيمار و آمادگي او براي تغييرمشكل رفتاري شكل مي گيرد، مي باشد .وظيفه پزشك اين است كه تشخيص دهد كه بيماردركدام مرحله است وبر طبق آن واكنش نشان دهد.

اشكال وقتي بروز مي كند كه پزشك و بيماررا درمراحل مختلف باشند و بنابراين دراهداف دو طرفه- اي كه دارند مشاركت نمي كنند و به عنوان يك نتيجه ، نقصاني درارتباط وفهم وجود دارد (شكل20 ) . در قدم اول مرحله قبل از تفكركه بيمارهيچ نوع قصدي براي تغييرمشكل رفتاري خود ندارد. اين ممكن به است علت نقصان آگاهي در مورد اين كه اين رفتار سلامتي رابه طور منفي تحت تاثير قرار مي دهد ،باشد .پس يك تصديق توسط بيمار مبني براينكه يك اشكال وجود دارد، نياز است .اين مرحله را مرحله تفكرگويند. بيمارازمشكل رفتاري آگاه مي شود، بطور جدي تغيير را مد نظرقرار خواهد داد ولي هنوز اقدامي براي آن انجام نداده است. اين مرحله اي است كه پزشك مي تواند بيماررا توجيه كند در مورد اينكه چه تكنيكها و مهارتهائي براي ايجاد يك تغيير نياز خواهد بود .

چاقي : تغييرات نحوه زندگي
سير پيشرفت
قبل از تفكر تصديق
تفكر تكنيكها
تدارك اقدام
عمل پرورش مهارتها
نگهداري پاداشها
خاتمه شروع مجدد
تغييرات رفتاري قابل مشاهده نيستند
تدارك :(مهيا شدن): مرحله بعدي ،وقتي اتفاق مي افتد كه بيمار براي تغييراقدام مي كند .اين با مرحله عمل دنبال مي شود. جائي كه مهارتهاي آموخته شده كه منجر به ايجاد تغييرخواهندشد، تكميل مي شوند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در اين مرحله بيمار رفتارش ،تجربياتش و محيطش را به منظوراينكه برمشكل رفتاري فائق آيد تعديل مي كند، اين همچنين مرحله اي است كه از لحاظ وقت ،انرژي و منابع نيازمند تعهد است. .مرحله آخر ،نگهداري است .در خلال اين مرحله شخص بايد براي جلوگيري از عود تلاش نمايد .

حركت در امتداد تسلسل اين مراحل هميشه به ترتيب نيست وبا يك توالي زماني اتفاق نمي افتد بلكه افراد ممكن است در امتداد 1 يا 2 مرحله حركت كنند، به مرحله قبلي بازگشت كنند ،يابه يكي از مراحل وفادار بمانند. آخرين مرحله رفتاري وقتي است كه تغيير نحوه زندگي نگهداري شده و بطور دائم سر جاي خودش باقي بماند. توجه به آمادگي بيمار براي تغيير،درخلال ارزيابي ودرمان چاقي كاهش وزن موفقي را تسهيل خواهد كرد. در مرحله ،پيش ازتفكر، نقش اوليه پزشك محاسبه BMI (اندكس توده بدني) به عنوان يك نقطه مرجع مي باشد(شكل21 ) با يك BMI كه نشانه اضافه وزن يا چاقي مي باشد ،تعيين باورها وحالات فرهنگي بيماردر مورد وزنش، مناسب است .سئوالاتي نظيرآيا وزن شما اخيرا" زياد و يا كم شده است ؟ احساس شما در مورد وزن فعلي چيست ؟ آيا از اينكه توزين شويد اذيت مي شويد ؟ همگي مناسب هستند .با حساب كردن بر روي تعابيربيمارپزشك مي تواند نگراني خود را درمورد وزن بيماراظهار نمايد وعوارض وابسته وفقدان سلامتي كه همراه آن است را مشخص نمايد.

چاقي : پيش ازتفكر
BMI رابه عنوان نقطه مرجع محاسبه كنيد.
باورها وگرايشهاي بيمار را تعيين كنيد .
بپرسيد آيا اخيرا" وزن اضافه يا كم كرده ايد؟
احساس شما در مورد وزن فعلي شما چيست؟
آيا ازاينكه توزين شويد اذيت مي شويد ؟
نگرانيهاي خود را درمورد چاقي بيمار اظهار نماييد.
عوارض همراه و عدم سلامتي را تعيين نمائيد .

مرحله تفكر ميتواند با سئوال كردن پزشك درموردآيا دوست داريد كه وزن كم كنيد، آغاز شود واگرپاسخ مثبت است مناسب است بپرسد چرا؟سئوالات بعدي نظيرآيا تا بحال سعي كرده ايد كه وزن كم كنيد؟ چه چيزي براي شما سودمندبوده است؟ درمورد اينكه چگونه وزن كم نمائيد. چه فكري كرده ايد؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چاقي : تفكر
بپرسيد
" آيا دوست داريد كه وزن كم كنيد؟”
“چرا ؟“
“ آيا تا بحال سعي كرده ايد كه وزن كنيد؟”
“چه چيزي براي شما فايده داشته است؟”
“چه فكري كرده ايد در مورد اينكه الان چگونه وزن كم كنيد ؟“

مرحله تدارك (مهيا شدن) شامل تعيين عادات خوراكي رايج بيمار مي باشد. اين شامل اين است كه كجا غذا مي خورد، تعداد وعده ها وبا چه كسي مي خورد. تعيين دانش بيماردرمورد كالريها، گروههاي غذايي، اندازه لقمه ها و در موقع ضرورت پيشرفت آن كمك كننده است .يك قرار داد (پيمان) با بيمار او را برمي انگيزد تا اول يك برنامه ورزشي تعيين شده و مخصوص را شروع نمايد وقتي كه آن برنامه برقرار و مداوم شد و بصورت يك حالت ثابت بكار گرفته شد آن موقع است كه شروع مي كنيم بتدريج مصرف كالري را كاهش دهيم . اين مرحله مي تواند شامل تعيين اين باشد كه چه غذاهائي براي يك رژيم كم چربي بخرد، يك برنامه مخصوص براي محدود كردن تعداد كالريها درهروعده ، وزمان وعده هاي غذا ،آزمايش هدفمند عادات غذائي اشخاص ديگر درخانه واينكه چگونه درموقعيتهاي اجتماعي و تفريحي بطور مناسب غذا بخورد، تعيين شود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چاقي : تدارك (مهيا شدن)
تعيين كنيد الگوهاي غذائي رايج را :
- محل، تكرر، همنشينيها
تعيين كنيد وبهبود بخشيد دانش آنها را :
- كالريها، گروه هاي غذائي ،اندازه لقمه ها
قرارداد با بيمار :
- ابتدا يك برنامه ورزشي راشروع كند
- بتدريج مصرف كالري را كاهش دهد .
معين كنيد :
- خريد غذاها براي يك رژيم كم چربي
- عادات غذائي سايرين درخانه
- غذاخوردن درموقعيتهاي اجتماعي و تفريحي

راهنمائيهاي پزشك در طي مرحله عمل شامل تنظيم كردن يك تاريخ براي شروع برنامه ورزشي سپس يك تاريخ براي تكميل و اجراء تعديل رژيم غذائي مي باشد . (شكل 24 ) بهتراست كه بيمار خودش رافقط يكبار در هفته ،يك زمان و همان روز در هفته وزن نمايد. او ميتواند براي تماس بامطب دكتر وثبت اين اطلاعات در پرونده پزشكيش تشويق شود. حمايت فاميل و دوستان ضروري است .براي بيماري كه دارد تلاش ميكند تا موفق شود مشكل است كه مشاهده كند خانواده اوبدون هيچ تغييري يك غذاي مجزا را پيش چشم او مي خورند يا بيمار مجبور است دونوع غذاي مجزا براي آنها بپزد. اين موانع هرنوع مشكلي راكه بيمار بر سر راه تعديل خوراكش تجربه مي نمايد را، تشديد مي نمايد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چاقي : عمل و نگهداري
- رفتار هدف = از دست دادن نيم كيلوگرم در هفته
- تنظيم يك تاريخ براي شروع برنامه ورزشي
- تنظيم يك تاريخ براي اجرا وتكميل تعديل رژيم
- توزين بيمار هفته اي يك مرتبه با بالارفتن وزن به مطب تلفن بزند
- درگير كردن حمايت خانواده ودوستان
- درنظر داشتن عوامل داروئي

عود بطور شايع در كاهش وزن اتفاق مي افتد و يك قسمت اجتناب ناپذير روند تغيير رفتاري درنظرگرفته ميشود( شكل 25 ) اين مورد مي تواندبراي بيمار در عمل بصورت يك اتفاق مثبت و قابل انتظار درعوض يك اتفاق منفي كه برچسب ارتكاب به يك عمل زشت يا بي ظرفيتي رابه بيمار مي زند، در نظر گرفته شود. مشخص كردن اينكه بيمار قبلا چه كاري انجام داده است كمك كننده- تراست سئوال وبازجوئي در مورد اينكه چرا عود اتفاق مي افتد به يك درك بهتري ازاينكه چگونه بيمار مي تواند تكنيكها و مهارتهايش را تعديل نمايد تا در آينده به حداقل برسند منجر خواهدشد.

چاقي : عود
تاكيد مجدد مبني براينكه عود به طور شايع اتفاق مي افتد .
تمركز بر منافع بهداشتي كه قبلا بدست آمده است .
از استمرار يك ورزش منظم پشتيباني كنيد.
تاكيد مجدد براينكه يك روش ثابت وآهسته بيشتر موفق است .
اعتراف براينكه كار سختي است و تعهدو التزام روزانه موارد زير را مي طلبد :
تفكر زمان
انرژي پول
تلاش الويتها
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مطلب ديگري كه به يك بيمار ميتوان گفت كه مي تواند سودمند باشد و او را تشويق خواهد كرد، اعتراف به اينكه كم كردن وزن كار سختي است كه يك تعهد روزانه از لحاظ فكر،زمان ، انرژي ،پول واولويتها رامي طلبد .به بيمار مي توان يادآوري كرد كه نه ضروري است ونه مشخصا" كمك كننده است كه اينكار رابه تنهايي انجام دهد .بنابراين استفاده و ارجاع مناسب به يك رژيم درمان معتبر، باشگاههاي ورزشي ، مربيان ، روانشناسان و تعديل رفتاري ،آموزش دهندگان بهداشتي، گروههاي كمك به خود Self help groups)) وبخصوص فاميل ودوستان همگي قسمتي از روند كلي درمان محسوب ميشوند. يك توافق دو طرفه از تعريف موفقيت عامل بسيار مهم مراقبت مي باشد (شكل 26) پزشك به احتمال زياد موفقيت رابه ضرورت 5 تا 10 درصد كاهش وزن بدن درطول يك سال تعريف خواهد كرد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس آبادی ، بین بسیج و چهارراه قصر ، جنب داروخانه زیتون ، ساختمان شمس ، طبقه سوم
تلفن : 32207810 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید




نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
کاهش وزن شصترژیم آنلاینکاهش وزن هفتادمشاوره پوست و مو
7 مراقبت از پوست و مو هنگام کاهش وزن (قسمت اول)
انواع کربوهیدرات‌ها کدامند؛ کربوهیدرات پیچیده بخوریم یا ساده؟ (قسمت چهارم)
انواع کربوهیدرات‌ها کدامند؛ کربوهیدرات پیچیده بخوریم یا ساده؟ (قسمت اول)
دلایل استپ وزن و راه رهایی از آن چیست؟ (قسمت اول)